شهر سوخته - سیستان

رویایی است ؛ در زمینی قدم میگذارم که از 5000 سال قبل شهر بوده است ، جایی که ایرانیان در آن به هنر ، صنعت ، تجارت ، مهندسی ، علم ، کشاورزی و دامداری پرداخته اند. چه دختران و پسرانی که در این شهر زندگی کرده اند و بزرگ شده اند و چه ماجراهایی که هر کدامشان داشته اند . و تنها برای ما میراثی باقی مانده که تنها نشانی از آن دارد.شهر سوخته ، شهری که فکر کردن به ساختار شهری آن مغز را میسوزاند.


شهر سوخته کجاست :

شهر سوخته بقایای شهری است که در نزدیکی شهر زابل در دشت های استان سیستان و بلوچستان و با ارتفاع 18 متر ا زمین های اطراف ساخته شده است . سکونت در این شهر از 3200 سال قبل از میلاد مسیح آغاز شده است . و به مدت 1200 سال میزبان شهرنشینان این سرزمین بوده است . این شهر در طول حیات خود به اوج شکوفایی در زمینه های علم ، بازرگانی ، هنر ، دامداری ، کشاورزی ، اجتماعی ، پزشکی و صنعتی رسیده بود . دامنه توسعه و ارتباط آن از شمال تا ترکمنستان ، از شرق تا پاکستان ، از غرب تا فلات ایران و از جنوب تا دریای عمان بوده است .


چگونه به شهر سوخته برویم :

شهر سوخته در جوار جاده مواصلاتی زاهدان-زابل قرار گرفته است . از زاهدان به سمت زابل حرکت کنید پست از طی 160 کیلومتر و گذشتن از پاسگاه تاسوکی به شهر سوخته میرسید.فاصله شهر سوخته از زابل نیز حدود 50 کیلومتر است.


راهپیمایی در شهر سوخته :

اینجا یک شهر است که وسیله نقلیه ای ندارد ، پس خودتان را برای یک راهپیمایی آماده کنید. راه های ارتباطی منطقه 150 هکتاری شهر سوخته را در 4 منطقه به هم متصل میکند . بازدید از شهر سوخته رایگان است . در بدو ورود تصاویری از یافته های شهر سوخته را میبینید به همراه راهنمای راهپیمایی و رسیدن به هر یک از مناطق. بازدید از کاخ سوخته آغاز میشود و نهایتا به گورستان ختم میشود.


کاخ سوخته :

بزرگترین بنای شهر سوخته با 560 هکتار متعلق به کاخ سوخته است . کاخ سوخته از خشت ساده و مشتمل بر 25 اتاق است . کاربرد قطعی آن مشخص نیست اما آثاری از کاربری عمومی در آن دیده میشود.


محله مسکونی شرقی :

قدیمی ترین ساختمان های موجود در این بخش مربوط به 5200 سال پیش است ، بله درسته 5200 سال پیش.هر واحد ساختمانی 6 تا 10 اتاق داشته است که دارای در ، پلکان ، اجاق و آخور حیوانات بوده اند . اشیای متنوعی همچون پیگره های گلی و سفالی انسان و جانوران ، ظروف مرمری ، هاون سنگی و اشیای زینتی از لاجورد و فیروزه و عقیق که از معادن دور به شهر سوخته آورده شده و توسط صنعتگران تراش داده شده است.


بناهای یادمانی:

این ساختمان ها که در وسعت 1600 متر مربع تا کنون کشف شده است مشتمل بر 90 فضا و اتاق با دیوار به جا مانده 3 متر است که حاوی پلکان و راهروهای مواصلاتی است . اشياء موجود در اتاقها و فضاهاي اين بنا از سنگ، استخوان، فلز، چوب، سفال، و گل ساخته شده اند. در بین آنها، اشياء مربوط به زندگاني روز مره مانند ظروف سفالي، اشياء و ابزار پرستشي و مذهبي و آئيني مانند پيكره هاي انسان و جانور، فلاخن هاي گلي تخم مرغي شكل، اشياء و ابزار مربوط به بازرگاني و كنترل اقتصادي مانند مهر و اثر مهر و اشياء شمارشي و سرپوشهاي مهر شده ، ظروف سفالي و ديسكهاي مدور و مثلث و طاسهاي گلي ، قطعات مختلف پارچه و طناب، اشياء چوبي مانند قالب ها و شانه ها، سبد هاي حصيري، مهره هاي گوناگون سنگي و گلي و بالاخره ابزار كار فلزي بسياري پيدا شده است.

منطقه صنعتی :

بناهای صنعتی در منطقه غربی شهر سوخته به دلیل تقسیم کار ایجاد شده است ،با توجه به اینکه منطقه سوخته یکی از مراکز صنعتی و تجارتی جهان باستان بوده است . مهمترین واردات به این شهر لاجورد بود است که از کوههای بدخشان افغانستان به صورت کلوخ به این جا آورده میشده و پس از آماده سازی در بلوک های کوچک به جاهای دیگر صادر میشده است.

گورستان :

گورستان آخرین بنای شهر سوخته در مسیر بازدید است . تعداد گور های این گورستان تا 35 هزار تا تخمین زده میشود که در ده گونه ساختار مختلف بر اساس تنوع باور های مذهبی اجتماعی ساخته شده است.در قبرها اشیای تزئینی و مصرفی بسیاری دفن شده است که نشان از باور مردم به جهان پس از مرگ داشته است.جهت قبر ها در بخش های مختلف قبرستان متفاوت است.


تنها، مسأله وسعت نیست که شهر سوخته را به یکی از بزرگترین شهرهای باستانی ایران و خاورمیانه تبدیل کرده است. بلکه یافته‌های متنوع آن باعث تعجب باستان شناسان گردیده است. از جمله: 

 

اولین جراحی مغز در ۴۸۰۰ سال پیش در شهر سوخته انجام شده است 

 

ساکنان شهر سوخته کفش تولید می‌کرده‌اند و صنعت کفاشی داشته‌اند 

 

کهن‌ترین انیمیشن (جان بخشی) و تصویر متحرک در شهر سوخته یافت شده است که در این انیمیشن بزی به یک بوته گیاه نگاه می‌کند و از آن بالا می‌رود 

 

برای اولین بار در ۳۰۰۰ قبل از میلاد شتر در شهر سوخته مورد استفاده قرار گرفته است 

 

یک خط کش چوبی باستانی با دقت نیم میلی متر در شهر سوخته یافت شده است 

 

مردمان آن روز شهر سوخته از شطرنج و تخته نرد استفاده می‌کرده‌اند 

 

مراکز صنعتی مردم شهر سوخته خارج از شهر بوده است 

 

تعدادی لوله‌های سفالی در شهر سوخته پیدا شده که احتمالاً جهت آب‌رسانی یا دفع فاضلاب استفاده می‌شده است 

 

پارچه‌هایی که در شهر سوخته یافت شده مطلقاً در هیچ کجای ایران یافت نشده است 

 

صنایعی مانند ریسندگی، خراطی، معرق‌سازی، مرمرسازی، سفال‌گری، مهرسازی، حصیربافی و ساخت ابزار فلزی در شهر سوخته رواج داشته است. 

 

شهر سوخته مرکز بسیاری از فعالیت‌های صنعتی و هنری بوده، و نمونه‌های جالب و بدیعی از زیورآلات در آنجا به دست آمده است. 


آثار کشف شده از شهر سوخته در موزه مردم شناسی و در شهر زاهدان نگهداری میشوند.برای دیدن تصاویر و توضیحات کشفیات این شهر در موزه اینجا کلیک کنید.





/ 0 نظر / 55 بازدید